روش های استریل کردن ایمپلنت ها و تجهیزات پزشکی (بخش دوم)

روش های استریل کردن ایمپلنت ها و تجهیزات پزشکی (بخش دوم)

در بخش اول به دو روش ساده تر و رایج برای استریل کردن شامل روش استریل حرارتی و روش استریل اتیلن اکساید پرداخته شد. در این بخش به معرفی دو روش دیگر که نسبت به روش های قبلی پیشرفته تر هستند، پرداخته شده است.

3- استریل پرتو گاما

تابش گاما یک وسیله فیزیکی/شیمیایی برای استریل کردن است، زیرا با تجزیه DNA باکتری ها، باکتری ها را از بین می برد و باعث تقسیم باکتری ها می­شود. انرژی پرتوهای گاما از طریق تجهیزات عبور می کند و باعث اختلال در پاتوژن های ایجاد آلودگی می شود. این تغییرات در سطح مولکولی باعث مرگ موجودات آلوده یا عدم تولید مثل میکروارگانیسم ها می شود. در این روش از پرتوهای یونیزه کننده اشعه گاما از منبع ایزوتوپ کبالت-60 استفاده می شود. پرتو کبالت-60 به طور گسترده ای برای محصولات پزشکی از قبیل بخیه های جراحی، کاشتنی های فلزی، پروتزهای زانو و لگن و سرنگ ها که قابل استریل شدن در دمای بالا نیستند، مورد استفاده قرار می گیرد. هیچ پرتویی جذب مواد استریل شده نمی شود (یعنی بعد از استریل کردن مواد رادیواکتیو نیستند) بنابراین میتوانند بلافاصله پس از استریلیزاسیون استفاده شوند. طیف گسترده ای از مواد با اشعه گاما سازگار هستند و برای استریلیزاسیون مواد پلیمری شامل پلی اتیلن و پلی استرها نیز مورد استفاده قرار گرفته است. پرتوهای گاما دارای عمق نفوذ بیشتری نسبت به الکترون‌ها هستند لذا بسته به ضخامت مواد مختلف، نفوذ کامل به مواد حاصل می شود در حالیکه در روشهای دیگر باید ضخامت کوچکتر باشد.

اما استریلیزاسیون پرتوهای گاما هم مشکلاتی دارد. قرار گرفتن در معرض پرتو به مدت طولانی ممکن است برای اپراتور دستگاه مضر باشد. همچنین، آزمایش­ها نشان داده اند که پرتوهای گاما محیطی را برای اکسیداسیون ایمپلنت های پلی اتیلنی با وزن مولکولی خیلی بالا (UHMWPE ) فراهم می کند که منجر به افزایش چگالی، کریستاله شدن و از همه مهمتر کاهش خصوصیات مکانیکی ناشی از افزایش تردی مواد می شود. استفاده از محیط های بی اثر (آرگون، نیتروژن، خلاء) به جای هوا حضور هر گونه اکسید کننده قوی را کاهش می دهد.

استریلیزاسیون تجهیزات پزشکی به کمک تابش پرتو گاما
استریلیزاسیون تجهیزات پزشکی به کمک تابش پرتو گاما

4- استریل پلاسما

استریلیزاسیون پلاسما با استفاده از پلاسمای گاز هیدروژن پراکسید دمای پایین روشی نسبتاً جدید است. از این روش برای از بین بردن میکروارگانیسم های زنده در تجهیزات پزشکی و دندانپزشکی، از جمله باکتری ها، اسپورها، ویروس ها و قارچ ها استفاده می شود. هنگامی که هیدروژن پراکسید تبخیر شده به درون محفظه تزریق می شود، تجهیزات داخل محفظه استریل می شوند. پس از خارج شدن بخار از محفظه، پلاسما در دمای پایین تولید می شود و از استریل شدن کامل ابزارها اطمینان حاصل میشود. استریل پلاسما در دماهای پایین تر از 50 درجه سانتیگراد و بسته به نوع پلاسمای مورد استفاده از 75 دقیقه تا 3 تا 4 ساعت متغیر است. علاوه بر هیدروژن پراکسید، از گازهای یونیزه شده مانند آرگون، نیتروژن، اکسیژن و دی اکسید کربن نیز برای از بین بردن میکروارگانیسم ها استفاده شده است. با استفاده از این گازهای یونیزه شده، پلیمرهای پلی لاکتیک اسید (PLA)، پلی گلیکولیک اسید (PGA) و کوپلیمرهای آنها قابل استریل هستند. باقیمانده مواد حاصل از این فرآیند تنها آب و اکسیژن هستند که برای کارکنان پزشکی و محیط زیست بی خطر می باشد. اگرچه استریل پلاسما روشی گران قیمت است، اما برای ابزارهای پزشکی حساس به رطوبت بسیار مؤثر و ایده آل است.

شماتیک روش استریلیزاسیون پلاسما



دیدگاهتان را بنویسید