کروماتوگرافی و انواع آن

کروماتوگرافی شامل دسته‌ای گسترده از روش‌ها است و برای جدایش و تشخیص مخلوط‌های پیچیده با حساسیت بالا، قیمتی و با ویژگی‌های منحصر به فرد به کار می‌رود. اجزا در یک مخلوط، از طریق روشی خاص، بر اساس تفاوت در ویژگی‌هایی نظیر جرم، فشار بخار و نظایر آن از یک دیگر جدا می‌شوند. در این روش‌ها، دتکتورهای گوناگونی، برای شناسایی اجزای مخلوط و کمی کردن نتایج استفاده شده است. این روش اولین بار توسط سمانویچ تیسوئیت در 1903 در طی تحقیقات روی رنگدانه ی گیاهان اختراع شد. امروزه انواع مختلفی از تکنیک‌های کروماتوگرافی وجود دارد. در این مقاله و مقاله‌های بعدی به معرفی برخی از انواع کروماتوگرافی و کاربردهای آن در صنایع اشاره می‌شود.

کروماتوگرافی گازی

کروماتوگرافی گازی برای آنالیز مخلوطی از ترکیب‌های آلی فرار و نیمه فرار به کار می‌رود. عموما مدل گازی با شناسایی یونی شعله‌ای (FID) برای آنالیز کمی همراه شده است.

کروماتوگرافی گازی-اسپکتروسکوپی جرمی (GC-MC)

GC-MC تکنیکی قدرتمند است که می‌تواند امکان شناسایی ترکیبات پیچیده را فراهم آورد. GC-MC تکنیکی مناسب برای آنالیز ناخالصی‌های باقی مانده در نمونه آزمایشی است.

کروماتوگرافیشکل1. تصویر دستگاه GC-MC

کروماتوگرافی مایع با عملکرد بالا (HPLC): این روش، برای بررسی ترکیبات غیر قطبی مانند پلیمرهای آنتی اکسیدان و جاذب UV به کار می‌رود. HPLC و HPILIC بسته به قطبیت ترکیبات مورد استفاده قرار می‌گیرند.

کروماتوگرافیشکل2. شماتیک دستگاه HPLC

کروماتوگرافی مایع-اسپکتروسکوپی جرمی (LC-MC)

این روش قابلیت جداسازی HPLC را با قابلیت شناسایی اسپکتروسکوپی جرمی ترکیب کرده است. LC-MC برای دفورمولاسیون یا آنالیز قابل استخراج نمونه‌هایی که شامل افزودنی‌ها و ناخالصی‌های فرار هستند، مفید است.

کروماتوگرافی جدایش اندازه (SEC)

همچنین با عنوان کروماتوگرافی نفوذ ژل (GPC) شناخته شده و برای اندازه گیری وزن مولکولی توزیع یک نمونه ی پلیمری استفاده می‌شود. اندازه گیری وزن مولکولی، با استفاده از اسکنر نوری چند زاویه‌ای (MALS)، برای به دست آوردن وزن مولکولی مطلق به کار می‌رود.

کروماتوگرافی یونی

این آنالیز به صورت کیفی یا کمی ترکیب یک ماده مناسب است. این نوع با میزان تفاوت نسبت به نمونه‌های مرجع مورد استفاده قرار می‌گیرد.

کاربرد کروماتوگرافی در صنایع

کاربرد این مدل در تجهیزات پزشکی به ویژه برای نانوذرات، استنت‌های با قابلیت رهایش دارو و تجهیزات پزشکی قابل جذب از جنس PLA یا PLGA رایج است. همچنین در آنالیز پلیمرهای مورد استفاده برای بسته بندی، کاتترها و تیوب‌ها مانند پلی استرها، پلی یورتان‌ها، پلی اولیفین‌ها به کار رفته است. در به دست آوردن نرخ رهایش دارو و فرمولاسیون دارویی نیز به کار می‌رود. در کاربردهای صنعتی برای چسب‌ها، تایرها، پوشش‌ها، لوبریکنت‌ها، فیلم‌ها، محلول‌ها و مونومرها از این روش شناسایی استفاده می‌شود. همچنین، در صنایع غذایی برای بسته بندی غذایی، آدامس‌ها و نظایر آن مورد استفاده قرار می‌گیرد. به طور کلی این روش برای کاربردهای مهندسی معکوس و شناسایی نتایج تخریب بسیار پرکاربرد است.



دیدگاهتان را بنویسید