آزمون‌های غیر مخرب و روش‌های بازرسی(NDT) (بخش دوم)

آزمون‌های غیر مخرب به آزمون‌هایی گفته می‌شود که در آن‌ها بدون تخریب و تغییر در خواص و ویژگی‌های نمونه، بازرسی انجام می‌شود. در بخش اول به شرح اولین و رایج‌ترین روش‌های بازرسی غیر مخرب پرداخته شد. در این بخش، به شرح روش‌های جدیدتر و پیشرفته‌تر می‌پردازیم.

انواع روش‌های بازرسی غیر مخرب

برخی از انواع مدل‌های بازرسی غیر مخرب شامل این موارد است:

1. آزمون جریان گردابی (Eddy Current Testing – ECT or ET)

اساس کار این روش، بر پایه اعمال میدان الکترومغناطیسی و ایجاد جریان گردابی روی سطح قطعه است. در اثر اعمال میدان الکترومغناطیسی، دانسیته جریان در محلی که عیوب وجود دارند، تغییر می‌کند و از این رو می‌توان به عیوب در سطح قطعه پی برد. از این روش برای کنترل کیفیت و بررسی عیوب در سطح و عمق قطعات رسانا استفاده می‌شود. مزیت این روش، عدم تاثیر منفی حضور آلودگی، چربی و لایه نازک رنگ بر روی بازرسی است.


آزمون مخرب جریاد گردابی2. آزمون انتشار امواج صوتی (
Acoustic Emission – AE)

آزمون انتشار امواج صوتی، یک روش نوین در زمینه تست‌های غیر مخرب است. از این روش می‌توان برای تشخیص و موقعیت یابی عیوب مختلف در سازه‌های تحت بار و اجزای آن‌ها استفاده کرد. وقتی که ماده‌ای جامد تحت تنش است، عیوب موجود در آن باعث ایجاد امواج صوتی با بسامد بالا می‌ گردند. با تجزیه و تحلیل این امواج می‌‌توان نوع عیوب، مکان و شدت آن‌ها را تعیین نمود. تخلیه سریع انرژی از یک منبع متمرکز در درون جسم باعث ایجاد امواج الاستیک گذرا و انتشار آن‌ها در ماده می‌شود. با توجه به انتشار امواج از منبع تا سطح ماده، می‌‌توان آن‌ها را توسط سنسورهایی ثبت کرد و از این طریق اطلاعاتی در مورد وجود و محل منبع انتشار امواج به دست آورد. این امواج می‌توانند فرکانس‌هایی تا چند مگاهرتز داشته باشند.

آزمون مخرب صوتیشکل 2. آزمون انتشار امواج صوتی

3. آزمون لیزر (Laser Testing – LT)

در این آزمون، اشعه لیزر با انرژی حرارتی، فشاری یا لرزشی تغییر شکل‌هایی روی سطح قطعه ایجاد می‌‌کند. بازتاب لیزر به سنسور بازمی‌گردد و تفاوت ‌های ایجاد شده روی سطح قطعه را ثبت می‌کند. با مقایسه نتایج آزمون یعنی تصویر حاصل با نمونه مرجع سالم، می‌توان مکان و میزان ترک، پوسته پوسته شدگی، ناپیوستگی، حفرات و تنش‌های پسماند قطعه را مشخص کرد.

آزمون مخرب با لیزرشکل 3. شمایی از آزمون لیزر

4. آزمون حرارتی مادون قرمز

اساس این روش بر پایه ی اعمال حرارت توسط اشعه مادون قرمز به قطعه است. با انتشار مادون قرمز، طول موج‌هایی از قطعه ساطع می‌شود که توسط دوربین مادون قرمز قابل مشاهده هستند. بر اساس تصاویر، می‌توان ناپیوستگی‌ها و عیوب سطحی و عمقی را تشخیص داد.

آزمون حرارتیشکل 4. آزمون حرارتی به کمک اشعه مادون قرمز

5. آزمون ذرات مغناطیسی (Magnetized Testing – MT)

در این روش از ذرات مغناطیسی برای بررسی استفاده می‌شود. با القای میدان مغناطیسی به نمونه، ذرات مغناطیسی به درون ترک‌ها و عیوب سطحی نفوذ کرده و از تجمع آن‌ها ترک‌ها و خراش‌ها می‌توان محل دقیق عیوب سطحی را شناسایی کرد.

آزمون مخرب ذرات مغناطیسیشکل 5. آزمون ذرات مغناطیسی تحت میدان مغناطیسی

6. آزمون رادیوگرافی (Radiography Testing – RT)

اساس این روش بر پایه تابش پرتو ایکس و گاما به سطح نمونه است. در این روش پرتو ایکس یا گاما از نمونه عبور می‌کند و بر روی فیلم رادیوگرافی منعکس می‌شود. در صورت وجود عیوب سطحی و داخلی در نمونه، شدت پرتوهای عبوری از نمونه متفاوت خواهند بود. این امر منجر به تفاوت رنگ در تصویر و شناسایی محل عیوب سطحی می‌شود.

آزمون رادیوگرافی با اشعه xشکل 6. شماتیک آزمون رادیوگرافی به کمک اشعه ایکس.

7. آزمون فراصوت (Ultrasonic Testing – UT)

در این روش از امواج فراصوت با بسامد بالا و دامنه کم استفاده می‌شود. امواج بازتاب شده از سطح نمونه توسط یک مولد دریافت می‌شوند و از روی دامنه و شدت امواج برگشتی می‌توان عیوب داخلی از جمله ترک‌ها، عیوب انقباضی و حفرات را شناسایی کرد. این روش در بازرسی انواع قطعات به خصوص قطعات جوشکاری شده در صنایع مختلف بسیار پرکاربرد است. اپراتور با بررسی این سیگنال‌ها می‌تواند به اطلاعات مختلفی از قبیل مکان، عمق، ابعاد و نوع عیب بر روی قطعه پی ببرد.

آزمون مخرب فراصوتشکل 7. دستگاه مورد نیاز در آزمون غیر مخرب فراصوت.



دیدگاهتان را بنویسید